Make mi do mu? İngilizcede iki “yapmak” fiili

Türkçedeki “yapmak” İngilizcede iki fiile ayrılır: “make” genellikle ortaya yeni bir şey çıkarmayı (“make a cake”, “make a plan”), “do” ise bir işi, görevi ya da etkinliği yerine getirmeyi anlatır (“do homework”, “do the dishes”). Kural birçok ifadeyi açıklar ama hepsini değil; sık kalıpları gruplar hâlinde öğrenmek en kolay yoldur.

Make ile sık kalıplar

Yiyecek ve içecek: make breakfast, make coffee. Konuşma ve ses: make a phone call, make a noise, make a mistake, make a joke. Karar ve plan: make a decision, make a plan, make an appointment. Diğerleri: make friends, make money, make progress, make the bed.

Do ile sık kalıplar

Ev işleri: do the dishes, do the laundry, do the shopping. Ders ve iş: do homework, do an exam, do a course, do business. Genel etkinlikler: do exercise, do sport, do your best, do someone a favour. Belirsiz şeyler için de “do” kullanılır: “What are you doing?”, “I didn't do anything.”

Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar

En sık hatalar Türkçede hep “yapmak” denen ifadelerdedir: “do a mistake” değil “make a mistake”, “make homework” değil “do homework”, “make sport” değil “do sport”. Emin olmadığın bir ifadeyi tek kelime olarak değil, fiiliyle birlikte not etmek bu hataları azaltır.

Kısa alıştırma

İki sütun aç: “make” ve “do”. Dün yaptığın her şeyi doğru sütuna bir ifade olarak yaz (“I made breakfast.”, “I did the shopping.”). Sonra emin olmadıklarını bu yazıdaki listelerle karşılaştır ve kelime defterine ekle.

Konuyu sürdürmek için Günlük hayatta sık kullanılan İngilizce phrasal verb'ler ve İngilizce kelime defteri nasıl tutulur? yazılarına da bakabilirsin.

Sık sorulan sorular

“Make a photo” mu, “take a photo” mu? İngilizcede fotoğraf “take” ile çekilir: “Can you take a photo of us?”

“Make” birine bir şey yaptırmak için de kullanılır mı? Evet: “My teacher made me rewrite the essay.” Burada “make” ardından fiilin yalın hâli gelir.