Past continuous: geçmişte o anda ne oluyordu?
Was/were + -ing ile geçmişte belli bir anda süren eylemi anlat: bir anı dondurmak, hikâyeye arka plan kurmak ve aynı anda süren eylemler. Past simple ile farkı, when ve while, durum fiilleri ve cevaplı alıştırma.
Hazırlayan GrammarDots, · Nasıl hazırlıyoruz?
Rehber: Gramer. Ana yazı: İngilizce gramer konuları: A1'den B2'ye seviye seviye liste
Past continuous (was/were + fiil-ing), geçmişte belli bir anda sürmekte olan bir eylemi anlatır: “At eight o'clock I was having dinner.” (Saat sekizde akşam yemeği yiyordum.) Türkçedeki “-yordum” ile çoğu zaman örtüşür, ama her “-yordum” cümlesi İngilizcede bu yapıya dönüşmez. Bu yazıda biçimi, yapının bir anı dondurmak, arka plan kurmak ve aynı anda süren eylemleri göstermek için nasıl kullanıldığını, when ile while farkını ve Türkçe düşünürken yapılan hataları göreceksin.
Biçim: was/were + -ing
| Cümle türü | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | özne + was/were + fiil-ing | They were watching a film. |
| Olumsuz | özne + wasn't/weren't + fiil-ing | I wasn't listening. |
| Soru | Was/Were + özne + fiil-ing? | Was she working late? |
| Kısa cevap | Yes, özne + was/were. / No, özne + wasn't/weren't. | No, she wasn't. |
I, he, she ve it ile was; you, we ve they ile were kullanılır. Soru kurarken did eklenmez, was ya da were öznenin önüne geçer: “Were you sleeping?” “Did you were sleeping?” gibi bir karışım Türkçe konuşanlarda sık görülür. -ing ekinin yazımı present continuous'takiyle aynıdır: make → making, sit → sitting, lie → lying. Konuşmada was genellikle zayıf söylenir ve neredeyse “wız” gibi duyulur; bu yüzden dinlerken -ing'li fiile odaklanmak işini kolaylaştırır.
Bu konuyu oynaBoşluk DoldurmaSeviye A2Bir anı dondurmak
En temel kullanım, geçmişteki bir anın fotoğrafını çekmektir. “What were you doing at ten last night?” “I was reading in bed.” Okuma saat ondan önce başlamış ve sonra da devam etmiştir; cümle o ana içeriden bakar. Kitabın bitip bitmediğini söylemez. Aynı akşamı past simple ile anlatırsan bakış açısı değişir: “I read in bed last night” olayı baştan sona tek parça olarak verir.
Anın bir saatle verilmesi gerekmez. Önceki cümle de zamanı belirleyebilir: “I phoned Selin. She was cooking, so she couldn't talk.” Telefon anı çerçevedir, yemek yapmak ise o çerçevenin etrafında süren eylemdir. Hikâye anlatırken bu kurgu çok işe yarar; dinleyen kişi her eylemin ne zaman olduğunu ayrıca sormak zorunda kalmaz.
Arka plan ve araya giren olay
Past continuous çoğu zaman bir sahnenin arka planını kurar, past simple ise o sahnede olan kısa olayı anlatır: “I was walking to the station when my phone rang.” Yürümek süren eylemdir, telefonun çalması onun ortasında olur. Bir örnek daha: “We were having a picnic when it started to rain.” Bu cümleden pikniğin bittiği sonucu çıkmaz; yalnızca yağmurun piknik sürerken başladığı anlaşılır. Sırayı da değiştirebilirsin: “When my phone rang, I was walking to the station.”
Hikâye girişlerinde bu kullanım sahneyi canlandırır: “It was a cold evening. The wind was blowing and people were hurrying home. Suddenly, the lights went out.” İlk cümleler ortamı anlatır, son cümle ise hikâyeyi harekete geçiren olaydır. Bütün cümleleri past simple ile kurarsan anlatım bir olaylar listesine döner; arka planı continuous ile vermek okura nerede durduğunu gösterir.
Aynı anda süren iki eylem
İki eylem aynı süre boyunca yan yana ilerliyorsa ikisi de continuous olabilir: “While I was cleaning the kitchen, my brother was doing his homework.” Burada hiçbir eylem diğerini kesmez; ikisi de aynı zaman diliminde sürer. Bu kurgu bir evin, bir sınıfın ya da bir sokağın belli bir andaki hâlini anlatırken kullanışlıdır: “Some students were chatting, others were writing, and the teacher was checking the register.”
When mi, while mı?
Kaba bir yol gösterici olarak while genellikle süren eylemin önüne, when ise kısa olayın önüne gelir: “While I was cooking, the doorbell rang.” “I was cooking when the doorbell rang.” Ama bu katı bir kural değildir. When süren bir eylemi de başlatabilir: “When I was living in Ankara, I took the bus everywhere.” Asıl soru, hangi eylemin çerçeve, hangisinin o çerçevede olan olay olduğudur. Önce bunu belirle, bağlacı sonra seç.
Türkçeden gelen üç hata
Birinci hata her “-yordum” cümlesini past continuous'a çevirmektir. Türkçede “Eskiden İzmir'de oturuyordum” denir, ama İngilizcede uzun ve artık bitmiş bir durum için “I lived in İzmir” ya da “I used to live in İzmir” daha doğaldır. İkinci hata durum fiillerini -ing ile kullanmaktır: “I was knowing the answer” değil, “I knew the answer.” Want, like, need ve belong da genellikle simple kalır. Üçüncü hata yardımcı fiili unutmaktır: “I working when you called” eksiktir; doğrusu “I was working when you called.”
Kendini dene
Parantezdeki fiilleri past continuous ya da past simple ile tamamla. 1. At seven this morning, I ___ (have) breakfast. 2. She ___ (fall) while she ___ (run) for the bus. 3. ___ they ___ (wait) for us when we arrived? 4. I ___ (not / know) his name. 5. While Mert ___ (wash) the dishes, his sister ___ (dry) them.
Cevaplar: 1. was having (saatle dondurulan an) 2. fell, was running (koşmak süren eylem, düşmek kısa olay) 3. Were they waiting (did yok) 4. didn't know (know bir durum fiilidir) 5. was washing, was drying (aynı anda süren iki eylem). Yanlışın varsa cümlede hangi eylemin çerçeve olduğunu yeniden düşün. Yazının sonundaki etkinlikte kısa bir pazar öyküsünü geçmiş biçimlerle tamamlayabilir, sonra aynı öyküyü “While I was walking round the market…” diye başlatıp yeniden anlatabilirsin.
Sırada ne var?
Past continuous'ı rahat kullanmak için önce past simple'ın oturmuş olması gerekir; düzensiz fiillerden emin değilsen past simple rehberine dön. Bu yapının öteki zamanlar arasındaki yerini görmek için İngilizce zamanların özet tablosuna bak. Bu akşam dünkü gününden bir an seç ve beş cümleyle anlat: iki cümle ortamı, bir cümle aynı anda süren eylemleri, iki cümle de o sırada olan olayı versin.
Sık sorulan sorular
Past continuous için mutlaka bir saat söylemem gerekir mi?
Hayır. Bir saat, başka bir olay ya da önceki cümle zamanı belirleyebilir. Önemli olan, dinleyenin hangi anın içine baktığını anlamasıdır.
Past continuous kibar bir anlam taşıyabilir mi?
Evet. “I was wondering if you could help me” gibi bir cümle, “I wonder” ile kurulan cümleden daha yumuşak bir rica gibi duyulur. Burada geçmiş bir an anlatılmaz; biçim yalnızca isteği nazikleştirir.
Past continuous ile used to aynı şey mi?
Hayır. Past continuous belli bir anda süren eylemi, used to ise eskiden tekrarlanan bir alışkanlığı anlatır. “I was swimming at six” bir anı, “I used to swim every morning” bir alışkanlığı gösterir.
İlgili yazılar
- İngilizce dinleme becerisi nasıl gelişir?Dinleme, her kelimeyi anlamaya çalışmak yerine ana fikri ve anahtar kelimeleri yakalamayla gelişir. Seviyeye uygun kaynak, aynı kaydı tekrar dinlemek, bağlantılı konuşmayı tanımak ve günlük kısa dinleme.
- Will mi, going to mu? İngilizcede gelecek zamanÖnceden verilmiş bir karar ya da kanıtı görülen bir tahmin için “going to”, konuşma anında verilen karar, söz ve genel tahmin için “will” kullanılır. Kuralı, kalıpları ve kısa bir alıştırma.
- İngilizcede sıfatlarla karşılaştırma: -er, more, the mostKısa sıfatlar “-er” ve “the -est”, uzun sıfatlar “more” ve “the most” alır; “good, bad, far” düzensizdir. Karşılaştırma ve en üstünlük kuralları, yazım ipuçları ve kısa bir alıştırma.