İngilizce geçmiş zaman: past simple nasıl kurulur?
Past simple, geçmişte başlayıp bitmiş olayları anlatır. Düzenli fiillere -ed eklenir, düzensiz fiillerin kendi geçmiş biçimi vardır; olumsuz ve soru cümlesinde “did” kullanılır.
Hazırlayan GrammarDots, · Güncellendi · Nasıl hazırlıyoruz?
Rehber: Gramer. Ana yazı: İngilizce gramer konuları: A1'den B2'ye seviye seviye liste
Past simple, geçmişte olmuş ve bitmiş bir olayı anlatır: “I visited my grandmother last weekend.” Düzenli fiillere -ed eklenir (visit → visited), düzensiz fiillerin ise ezberlenmesi gereken kendi geçmiş biçimi vardır (go → went). Olumsuz ve soru cümlelerinde “did” kullanılır ve fiil yalın hâline döner.
Düzenli fiiller: -ed eki
Çoğu fiile -ed eklenir: play → played, watch → watched. Fiil -e ile bitiyorsa yalnız -d eklenir: like → liked. Ünsüz + y ile bitiyorsa y, i olur: study → studied. Tek heceli ve tek ünlü + tek ünsüzle biten kısa fiillerde son harf ikilenir: stop → stopped (ama rain → rained, play → played).
Bu konuyu oynaCümle KurmaSeviye A2-ed nasıl okunur?
-ed eki yalnız “t” ya da “d” sesiyle biten fiillerde yeni bir hece ekler: wait → waited, end → ended. Öteki fiillerde önceki heceye yapışır: “jumped” tek hecedir (/dʒʌmpt/), “enjoyed” iki hecedir (/ɪnˈdʒɔɪd/). Her -ed'i “ed” diye okumak, “jump-ed” gibi fazladan bir hece doğurur.
Düzensiz fiiller
Sık kullanılan birçok fiil düzensizdir: go → went, eat → ate, see → saw, buy → bought, have → had, make → made. Bunları bir listeden tek tek ezberlemek yerine kendi cümlelerinin içinde öğrenmek daha kolaydır: “I bought a new bag.”, “We ate pizza.”
| Grup | Fiiller | Örnek cümle |
|---|---|---|
| Hiç değişmeyenler | put, cut, hit, let | “She put her coat on the chair.” |
| -ought / -aught | think → thought, bring → brought, teach → taught | “My dad taught me to swim.” |
| Ünlüsü değişenler | drink → drank, sit → sat, write → wrote | “We sat by the window.” |
| -ew ile bitenler | know → knew, grow → grew, fly → flew | “A bird flew into the kitchen.” |
Olumsuz ve soru cümleleri
Olumsuzda “didn't” gelir ve fiil yalın kalır: “She didn't go to school.” (“didn't went” değil). Soruda “Did” başa gelir: “Did you see the film?” Kısa cevap: “Yes, I did.” / “No, I didn't.” “Be” fiili farklıdır: “was/were” kullanılır ve “did” gerekmez: “Were you at home?”
Was ve were
“Be” fiilinin geçmişi iki biçimdedir: I, he, she ve it ile “was”; you, we ve they ile “were”. Olumsuzda “wasn't” ve “weren't” kullanılır: “The shop wasn't open.”, “They weren't ready.” Soruda “was/were” öznenin önüne geçer: “Was the train late?” Bu cümlelerin hiçbirinde “did” yoktur.
Türkçede “doğdum” tek bir fiildir; İngilizcede “was/were born” kalıbı kullanılır: “My grandfather was born in Trabzon.”, “Where were you born?”
Kısa alıştırma
Geçen hafta sonu yaptığın üç şeyi yaz: “Last weekend I…”. Sonra yapmadığın bir şeyi “I didn't…” ile ekle ve bir arkadaşına “Did you…?” diye bir soru hazırla. Fiillerin hangisinin düzenli, hangisinin düzensiz olduğunu işaretle.
Geçmiş zaman ifadeleri
Past simple çoğu zaman bir zaman ifadesiyle gelir: yesterday morning, last night, last summer, three weeks ago, in 2015, when I was ten. “Ago” Türkçedeki “önce” gibi süreden sonra gelir: “a month ago” (bir ay önce). “Last year” gibi ifadelerde “the” kullanılmaz; “dün gece” için de “yesterday night” değil, “last night” denir.
Bu konuşmada kaybolan bir telefon anlatılıyor; “did” ve “was/were” kullanımına dikkat et:
- “You look worried. What happened?”
- “I lost my phone on the bus.”
- “Oh no! Did you call the bus company?”
- “Yes, I did, but they didn't find anything.”
- “Was it in your pocket?”
- “No, it wasn't. I put it in my bag, but the bag was open.”
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| “I was go to the gym.” | “I went to the gym.” | Geçmişi fiilin kendisi gösterir; “was” eklenmez. |
| “I born in 1998.” | “I was born in 1998.” | “Doğmak” İngilizcede “was/were born” ile söylenir. |
| “He didn't was at work.” | “He wasn't at work.” | “Be” fiiliyle “did” kullanılmaz. |
| “I saw him before two days.” | “I saw him two days ago.” | “… önce” süreden sonra “ago” ile söylenir. |
| “Did you went to the party?” | “Did you go to the party?” | “Did”den sonra fiil yalın hâline döner. |
Konuyu sürdürmek için Present perfect, “for” ve “since”: ne zaman kullanılır? ve Will mi, going to mu? İngilizcede gelecek zaman yazılarına da bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Düzensiz fiilleri nasıl öğrenmeliyim?
Uzun listeler yerine en sık kullanılanlarla başla ve her birini kendi cümlende kullan: “I went to the market.”
Olumsuz cümlede neden “didn't went” denmez?
Geçmiş zaman bilgisi “did” ile verildiği için asıl fiil yalın kalır: “I didn't go.”
“Read” fiilinin geçmişi nasıl okunur?
Yazımı aynı kalır, ama geçmiş hâli “red” (kırmızı) gibi /red/ okunur: “I read your email last night.”
İlgili yazılar
- Past continuous: geçmişte o anda ne oluyordu?Was/were + -ing ile geçmişte belli bir anda süren eylemi anlat: bir anı dondurmak, hikâyeye arka plan kurmak ve aynı anda süren eylemler. Past simple ile farkı, when ve while, durum fiilleri ve cevaplı alıştırma.
- Too ve enough: fazla mı, yeterli mi?Too bir sınırın aşıldığını, enough yetip yetmediğini söyler. Sıfat ve isimle doğru sıra, too much ve too many, to + fiil ve for + kişi ile amaç ekleme, very ile too farkı ve cevaplı alıştırma.
- İngilizce dinleme becerisi nasıl gelişir?Dinleme, her kelimeyi anlamaya çalışmak yerine ana fikri ve anahtar kelimeleri yakalamayla gelişir. Seviyeye uygun kaynak, aynı kaydı tekrar dinlemek, bağlantılı konuşmayı tanımak ve günlük kısa dinleme.