Present perfect, “for” ve “since”: ne zaman kullanılır?
Present perfect, geçmişte başlayıp şimdiyle bağlantısı süren durumlar ve hayat deneyimleri için kullanılır. “For” süreyi, “since” başlangıç noktasını gösterir.
Hazırlayan GrammarDots, · Güncellendi · Nasıl hazırlıyoruz?
Rehber: Gramer. Ana yazı: İngilizce gramer konuları: A1'den B2'ye seviye seviye liste
Present perfect “have/has + fiilin üçüncü hâli” ile kurulur ve geçmişle şimdi arasında bağ kurar: “I have lived here for five years.” (hâlâ burada yaşıyorum). Süre bildirirken “for”, başlangıç noktası bildirirken “since” kullanılır: “for two weeks”, “since Monday”.
Nasıl kurulur?
I/you/we/they ile “have”, he/she/it ile “has” gelir: “She has finished her homework.” Olumsuz: “We haven't seen him.” Soru: “Have you eaten?” Düzenli fiillerde üçüncü hâl -ed ile biter (worked); düzensizlerde ayrıca öğrenilir (go → gone, see → seen, be → been).
Bu konuyu oynaGruplara AyırSeviye B1Olumlu, olumsuz, soru ve kısa cevap
| Biçim | Örnek |
|---|---|
| Olumlu | “I've worked at this hospital for six years.” |
| Olumsuz | “He hasn't called me since Friday.” |
| Soru | “Have they lived in Bursa for long?” |
| Kısa cevap | “Yes, they have.” / “No, they haven't.” |
“For” mu, “since” mi?
“For” ne kadar süredir olduğunu söyler: for ten minutes, for three years, for a long time. “Since” ne zamandan beri olduğunu söyler: since 2020, since Monday, since I was a child. Türkçede ikisi de “-dir” ekiyle söylenebildiği için (“beş yıldır”, “pazartesiden beridir”) karıştırılır; soru “ne kadar?” ise “for”, “ne zamandan beri?” ise “since” gelir.
Hangi ifadeler “for”, hangileri “since” alır?
| for (ne kadar süredir?) | since (ne zamandan beri?) |
|---|---|
| for twenty minutes | since half past eight |
| for three days | since the weekend |
| for a couple of months | since January |
| for the past few weeks | since I moved here |
Türkçede “Üç yıldır İzmir'de yaşıyoruz” derken fiil şimdiki zamandadır. İngilizcede ise bir durumun ne kadar süredir devam ettiğini söylerken “we live” ya da “we're living” denmez; present perfect gerekir: “We've lived in İzmir for three years.”
Deneyim anlatmak: “Have you ever…?”
Hayatta bir şeyi yapıp yapmadığını sorarken zaman belirtilmez: “Have you ever been to London?” Cevap: “Yes, I have.” ya da “No, I've never been there.” Zaman söylenecekse past simple'a geçilir: “I went there in 2019.”
Kısa alıştırma
Kendin hakkında iki cümle kur: biri “for”, biri “since” ile (“I have studied English for…”, “I have known my best friend since…”). Sonra bir arkadaşına sormak için üç “Have you ever…?” sorusu yaz.
“How long…?” ile süre sormak
Süre sorusu “How long + have/has + özne + fiilin üçüncü hâli” ile kurulur: “How long have you had this cough?” (Bu öksürük ne zamandır var?) Günlük konuşmada cevap çoğu zaman yalnızca “for” ya da “since” kısmıdır: “For about a week.”, “Since March.”
Bu sorularda en sık know, be ve have (sahip olmak) geçer: “How long have you known each other?” Bu fiiller hep basit present perfect ile kalır. Wait gibi eylem fiillerinde “have been + -ing” biçimini de duyarsın (“I've been waiting for twenty minutes.”); bu ayrı bir zamandır.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| “I am here since Monday.” | “I've been here since Monday.” | Türkçedeki şimdiki zaman İngilizcede present perfect olur. |
| “We've been friends since ten years.” | “We've been friends for ten years.” | On yıl bir süredir, başlangıç noktası değil. |
| “How long are you married?” | “How long have you been married?” | Şimdiye kadarki süre present perfect ister. |
| “It's two years I work here.” | “I've worked here for two years.” | “İki yıl oldu” kelime kelime çevrilmez. |
| “I've studied French during four years.” | “I've studied French for four years.” | “During” ne zaman, “for” ne kadar süre olduğunu söyler. |
Aşağıdaki kısa konuşmada iki komşu “How long…?”, “for” ve “since” kullanıyor:
- “Is this your dog? He's lovely.”
- “Thanks! We've had him for eight months now.”
- “How long have you lived on this street?”
- “Since last spring. What about you?”
- “Oh, I've been here for years. I've known most of the neighbours since I was at school.”
Farkı oturtmanın en hızlı yolu ayırmayı kendin yapmaktır: Gruplara Ayır oyununda “two years”, “ten minutes” ve “2019” gibi ifadeleri for ya da since grubuna yerleştir.
Konuyu sürdürmek için İngilizce geçmiş zaman: past simple nasıl kurulur? ve Present perfect mi, past simple mı? Farkı ve kullanımı yazılarına da bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
“Since” sonrasında hangi zaman gelir?
“Since”ten sonra bir başlangıç noktası gelir: bir tarih, gün ya da geçmiş zamanlı bir cümle: “since I was a child”.
“Have you ever…?” sorusuna nasıl cevap verilir?
Kısa cevap “Yes, I have.” ya da “No, I haven't.” olur; ayrıntı verirken past simple'a geçilir.
“For” ve “since” olumsuz cümlelerde de kullanılır mı?
Evet, bir şeyin ne zamandır olmadığını anlatırlar: “I haven't been to the cinema for months.” (Aylardır sinemaya gitmedim.), “He hasn't smoked since his operation.”
İlgili yazılar
- Although, despite ve in spite of: farkı ne?Üçü de “-e rağmen” anlamı taşır ama arkalarından farklı yapılar gelir: although'tan sonra tam cümle, despite ve in spite of'tan sonra isim ya da -ing. Even though, the fact that, virgül kullanımı, Türkçeden gelen hatalar, örnek e-posta ve cevaplı alıştırma.
- Should have: geçmişte farklı yapmalıydımShould have ile geçmiş seçimlerini değerlendir: kalıbın kuruluşu, pişmanlık ve shouldn't have, eleştiriyi yumuşatmak, beklenti anlamı, -malıydı ile -mış olmalı farkı, kısa bir diyalog ve cevaplı alıştırma.
- Reported speech: başkasının sözünü aktarmakSay ve tell farkı, zamanın ne zaman bir adım geri gittiği, ne zaman değişmediği, zamir ve zaman ifadelerinin güncellenmesi, soruların if ve whether ile aktarılması, rica ve talimatlar, iş yerinden kısa bir örnek konuşma ve cevaplı alıştırma.