İngilizcede if cümleleri: zero, first, second, third conditional
İngilizcede koşul cümleleri dört temel kalıpla kurulur: her zaman doğru olanlar, gerçek olasılıklar, hayalî durumlar ve geçmişte olmamış şeyler. Her kalıbın zaman yapısı, örnekleri ve sık hatalar.
Hazırlayan GrammarDots, · Güncellendi · Nasıl hazırlıyoruz?
Rehber: Gramer. Ana yazı: İngilizce gramer konuları: A1'den B2'ye seviye seviye liste
İngilizcede “if” cümleleri dört temel kalıpla kurulur: her zaman doğru olan şeyler için zero conditional, gerçek bir olasılık için first conditional, şu anki hayalî bir durum için second conditional ve geçmişte olmamış bir şey için third conditional. Kalıbı, olayın ne kadar gerçek olduğu ve hangi zamanda geçtiği belirler.
Zero ve first conditional
Zero: if + present simple, present simple. Genel doğrular ve alışkanlıklar içindir: “If you heat ice, it melts.” First: if + present simple, will + fiil. Gerçekleşmesi mümkün gelecek durumlar içindir: “If it rains tomorrow, we will stay at home.” Dikkat: “if” bölümünde “will” kullanılmaz; “If it will rain” değil, “If it rains”.
Bu konuyu oynaÇoktan SeçmeliSeviye B2First conditional'da “will” dışındaki seçenekler
Ana cümlede “will” tek seçenek değildir. Bir şey istemek için emir kipi kullanılır: “If you see Ali, tell him to call me.” İzin ya da imkân için “can”: “If you finish early, you can leave.” Emin değilsen “might”: “If it gets colder tonight, the roads might freeze.” Hepsinde “if” bölümü yine present simple'da kalır.
Second conditional
If + past simple, would + fiil. Şu anda gerçek olmayan ya da olması pek beklenmeyen durumlar içindir: “If I had more time, I would learn the guitar.” Zaman geçmiş olsa da anlam şimdiyi anlatır. Tavsiye verirken sık kullanılan kalıp: “If I were you, I would call her.”
First mi, second mi?
Aynı durum iki kalıpla da anlatılabilir; seçimi olasılığı nasıl gördüğün belirler. İş görüşmesi iyi geçtiyse ve teklif gerçekçiyse: “If they offer me the job, I'll take it.” Teklif pek beklenmiyorsa ya da sadece hayal ediyorsan: “If they offered me the job, I'd take it.”
Third conditional
If + past perfect, would have + fiilin üçüncü hâli. Geçmişte olmamış bir şeyi ve sonucunu hayal eder: “If she had left earlier, she would have caught the train.” (Erken çıkmadı ve treni kaçırdı.) Pişmanlık ya da geçmişe dair yorum için kullanılır.
Karışık koşul cümleleri
Bazen geçmişteki bir koşulun sonucu bugüne uzanır. O zaman “if” bölümü third conditional gibi, ana cümle second conditional gibi kurulur: “If I had gone to bed earlier, I wouldn't be so tired now.” (Erken yatmadım, şimdi yorgunum.)
Unless, as long as ve in case
Bu üç bağlaç da koşul ya da önlem bildirir ve gelecekten söz ederken ardından “will” gelmez:
| Bağlaç | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| unless | -mezse (if … not) | “We'll walk to the station unless it rains.” |
| as long as | -diği sürece, şartıyla | “You can borrow my bike as long as you bring it back tonight.” |
| in case | ne olur ne olmaz diye | “Write down my number in case your phone dies.” |
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Türkçede “-se/-sa” eki dört durumu da karşılayabildiği için kalıplar karıştırılır. En sık hata iki bölüme de “would” koymaktır: “If I would know, I would tell you” değil, “If I knew, I would tell you”. İkinci hata, first conditional'da “if” bölümüne “will” eklemektir.
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| “If I had a car, I will drive to work.” | “If I had a car, I would drive to work.” | “If” bölümü past simple ise ana cümlede “would” gelir. |
| “If she had studied, she would passed.” | “If she had studied, she would have passed.” | Third conditional'da “would have + üçüncü hâl” gerekir. |
| “Unless you don't hurry, you'll be late.” | “Unless you hurry, you'll be late.” | “Unless” zaten “if … not” demektir. |
| “If I finish work, I'll come to the party.” | “When I finish work, I'll come to the party.” | Olacağı kesin olan şey için “when” kullanılır. |
Kısa alıştırma
Her kalıp için kendinle ilgili birer cümle yaz: genel bir doğru (zero), yarın için bir plan (first), bir hayal (second) ve geçmişte farklı yapmak isteyeceğin bir şey (third). Sonra her cümlede iki bölümün zamanını işaretle.
Konuyu sürdürmek için Will mi, going to mu? İngilizcede gelecek zaman ve Present perfect mi, past simple mı? Farkı ve kullanımı yazılarına da bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
“If I was” mı, “If I were” mı?
Her ikisi de kullanılır; özellikle tavsiye kalıbında ve yazıda “If I were you” daha yaygın ve daha resmîdir.
“If” bölümü cümlenin sonunda olabilir mi?
Evet: “We will stay at home if it rains.” Bu durumda araya virgül konmaz.
“I'd” “I would” mı, yoksa “I had” mı?
İkisi de olabilir; ardından gelen kelimeye bak. Yalın fiil geliyorsa “would”dur: “I'd help you.” Üçüncü hâl geliyorsa “had”dir. “If I'd known, I'd have come.” cümlesinde ilk “I'd” “I had”, ikincisi “I would” anlamındadır.
İlgili yazılar
- Although, despite ve in spite of: farkı ne?Üçü de “-e rağmen” anlamı taşır ama arkalarından farklı yapılar gelir: although'tan sonra tam cümle, despite ve in spite of'tan sonra isim ya da -ing. Even though, the fact that, virgül kullanımı, Türkçeden gelen hatalar, örnek e-posta ve cevaplı alıştırma.
- Should have: geçmişte farklı yapmalıydımShould have ile geçmiş seçimlerini değerlendir: kalıbın kuruluşu, pişmanlık ve shouldn't have, eleştiriyi yumuşatmak, beklenti anlamı, -malıydı ile -mış olmalı farkı, kısa bir diyalog ve cevaplı alıştırma.
- Reported speech: başkasının sözünü aktarmakSay ve tell farkı, zamanın ne zaman bir adım geri gittiği, ne zaman değişmediği, zamir ve zaman ifadelerinin güncellenmesi, soruların if ve whether ile aktarılması, rica ve talimatlar, iş yerinden kısa bir örnek konuşma ve cevaplı alıştırma.