Türkçe konuşanlar için İngilizce telaffuz: en sık 7 zorluk
Türkçe konuşanların İngilizce telaffuzda zorlandığı sesler çoğunlukla Türkçede olmayan seslerdir: th, w ve v ayrımı, kısa ve uzun ünlüler. Her biri için kısa bir alıştırma.
Hazırlayan GrammarDots, · Güncellendi · Nasıl hazırlıyoruz?
Rehber: Konuşma, dinleme, okuma ve yazma. Ana yazı: Evde günlük İngilizce konuşma pratiği nasıl yapılır?
Türkçe konuşanların İngilizce telaffuzda en çok zorlandığı sesler, Türkçede bulunmayan seslerdir. Hedef kusursuz bir aksan değil, rahatça anlaşılmaktır; aşağıdaki yedi noktaya dikkat etmek anlaşılırlığı belirgin biçimde artırır.
1. th sesi
“think” ve “this” kelimelerinde dil ucu üst ve alt dişlerin arasına hafifçe gelir. “t” ya da “d” gibi söylenirse “think” kelimesi “tink” olur. Ayna karşısında dil ucunun göründüğünü kontrol ederek çalış.
Aslında iki th sesi vardır. “thin” ve “month” kelimelerinde ses telleri titreşmez; “they” ve “mother” kelimelerinde ise boğazda titreşim hissedilir. Türkçe konuşanlar ilkini “t”, ikincisini “d” ile söyleme eğilimindedir; o zaman “thin” “tin”, “they” ise “day” gibi duyulur.
Bu konuyu oynaDinle ve SeçSeviye A22. w ve v ayrımı
“w” sesinde dudaklar yuvarlanır ve dişler dudağa değmez: “wine”. “v” sesinde üst dişler alt dudağa değer: “vine”. Bu iki kelimeyi arka arkaya söyleyerek farkı hisset.
3. Kısa ve uzun ünlüler
“ship” ile “sheep”, “live” ile “leave” farklı kelimelerdir. Uzun ünlüyü bilerek biraz uzatmak, anlam karışıklığını önler.
Türkçedeki tek “e” sesi İngilizcede iki ünlüye karşılık gelir: “bed” kelimesinde ağız Türkçe “e” kadar açılır, “bad” kelimesinde ise çene daha aşağı iner ve ses “a”ya yaklaşır.
Tek sesle değişen kelime çiftleri
Yalnızca bir sesi farklı olan kelime çiftlerine “minimal pair” denir. Çiftleri önce dinle, sonra sırayla sesli söyle.
| Zorluk | Çift 1 | Çift 2 |
|---|---|---|
| th / t | thin – tin | thought – taught |
| th / d | they – day | breathe – breed |
| w / v | west – vest | worse – verse |
| Kısa / uzun ünlü | fill – feel | full – fool |
| Türkçe e'nin iki karşılığı | men – man | pen – pan |
4. Kelime sonundaki sessiz harfler
“worked”, “asked”, “months” gibi kelimelerde sondaki sesler yutulmamalı, ama araya ünlü de eklenmemeli: “work-ed” değil “workt”.
-ed ekinin üç okunuşu
Düzenli fiillerdeki -ed eki, fiilin son sesine göre üç biçimde okunur ve yalnız “t” ya da “d” sesinden sonra yeni bir hece ekler. Kural yazıma değil sese bakar: “laughed” “f” sesiyle bittiği için tek hecedir: /lɑːft/.
| Fiilin son sesi | -ed sesi | Örnekler |
|---|---|---|
| Ötümsüz sesler: p, k, s, f, ş, ç | /t/ | helped, cooked, kissed, washed, reached |
| Ötümlü sesler ve ünlüler: b, g, l, m, n, v, z | /d/ | opened, cleaned, lived, called, stayed |
| t ve d | /ɪd/, ayrı hece | needed, visited, started, decided |
5. Kelime başında iki sessiz
“school”, “street”, “sport” kelimelerinin başına “i” eklenmemeli: “iskul” değil “school”. Önce “s” sesini uzatıp sonra kelimeye geçmek yardımcı olur.
6. Vurgu
İngilizcede kelimenin bir hecesi daha güçlü söylenir: PHOtograph, phoTOgraphy. Yanlış vurgu, sesler doğru olsa bile kelimenin anlaşılmasını zorlaştırabilir. Yeni bir kelimeyi öğrenirken vurgusunu da sözlükten kontrol et.
Aynı kökten gelen kelimelerde vurgu yer değiştirebilir: phoTOgrapher, photoGRAPHic. Bazı kelimeler isim ve fiil olarak farklı vurgulanır: “a REcord” (bir kayıt), “to reCORD” (kaydetmek). Türkçede vurgu çoğunlukla son hecede olduğundan “deVELop” ve “INteresting” gibi kelimelerde son heceye yüklenmemeye dikkat et.
7. Yazıldığı gibi okumamak
İngilizcede yazım ve okunuş çoğu zaman farklıdır: “know”, “island”, “Wednesday”. Yeni kelimeyi önce dinleyip sonra söylemek, yanlış alışkanlıkları baştan önler.
Sessiz harfler
Bazı sessiz harfler düzenli kalıplar oluşturur: kelime başındaki “kn” grubunda k, “wr” grubunda w, kelime sonundaki “mb” grubunda b okunmaz.
| Kelime | Okunmayan harf | Okunuş |
|---|---|---|
| knife | k | /naɪf/ |
| write | w | /raɪt/ |
| climb | b | /klaɪm/ |
| listen | t | /ˈlɪsən/ |
| half | l | /hɑːf/ |
Vurgusuz heceler ve schwa
Vurgu almayan hecelerdeki ünlü çoğu zaman /ə/ ile gösterilen kısa, gevşek bir sese, yani “schwa”ya dönüşür; kulağa hafif bir “ı” gibi gelir: “about” /əˈbaʊt/, “doctor” /ˈdɒktə/, “banana” /bəˈnɑːnə/. Cümledeki küçük kelimelerde de duyulur: “It was late.” cümlesinde “was” /wəz/ olur.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| “My hair is vet.” | “My hair is wet.” | Dişler dudağa değerse kelime “vet” (veteriner) olur. |
| “I tought about it.” | “I thought about it.” | Kelime “taught” (öğretti) gibi duyulur. |
| “kuk-ıd” (cooked) | /kʊkt/, tek hece | k ötümsüzdür, -ed yalnız /t/ olur. |
| “kınayf” (knife) | /naɪf/ | Baştaki “kn” grubunda k okunmaz. |
| “ço-ko-leyt” (chocolate) | /ˈtʃɒklət/, iki hece | Vurgu ilk hecededir, ortadaki o okunmaz. |
Konuyu sürdürmek için İngilizce dinleme becerisi nasıl gelişir? ve İngilizce konuşmaktan çekiniyorum: konuşma korkusunu azaltmanın 5 adımı yazılarına da bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Anadili İngilizce olan biri gibi konuşmam gerekir mi?
Hayır. Hedef aksanı silmek değil, kolayca anlaşılmaktır. Bu yazıdaki noktalar anlaşılırlığı en çok etkileyenlerdir.
Bir kelimenin doğru söylenişini nasıl öğrenirim?
Sesli telaffuzu olan bir sözlükte kelimeyi dinle ve vurgulu heceye dikkat et. Sonra kendi söyleyişini kaydedip karşılaştır.
IPA sembollerinin hepsini öğrenmem gerekir mi?
Hayır. Sözlükte en çok işine yarayacak olanlar, Türkçede bulunmayan seslerin sembolleridir: /θ/, /ð/, /æ/, /ʌ/ ve /ə/.
İlgili yazılar
- Past continuous: geçmişte o anda ne oluyordu?Was/were + -ing ile geçmişte belli bir anda süren eylemi anlat: bir anı dondurmak, hikâyeye arka plan kurmak ve aynı anda süren eylemler. Past simple ile farkı, when ve while, durum fiilleri ve cevaplı alıştırma.
- Too ve enough: fazla mı, yeterli mi?Too bir sınırın aşıldığını, enough yetip yetmediğini söyler. Sıfat ve isimle doğru sıra, too much ve too many, to + fiil ve for + kişi ile amaç ekleme, very ile too farkı ve cevaplı alıştırma.
- İngilizce dinleme becerisi nasıl gelişir?Dinleme, her kelimeyi anlamaya çalışmak yerine ana fikri ve anahtar kelimeleri yakalamayla gelişir. Seviyeye uygun kaynak, aynı kaydı tekrar dinlemek, bağlantılı konuşmayı tanımak ve günlük kısa dinleme.