# Present perfect mi, past simple mı? Farkı ve kullanımı

Zamanı belli ve bitmiş bir olay için past simple, zamanı söylenmeyen ya da şimdiyle bağlantısı süren bir olay için present perfect kullanılır. İpucu kelimeler, sık hatalar ve kısa bir alıştırma.

Yazar: Aslıgül Aşkın · Yayın tarihi: 2026-10-02 · Güncellendi: 2026-10-12
Sayfanın adresi: https://grammardots.com/tr/blog/present-perfect-mi-past-simple-mi

İki zaman arasındaki temel fark, olayın ne zaman olduğunun önemli olup olmadığıdır. Zaman belliyse ve olay bitmişse past simple kullanılır: “I lost my keys yesterday.” Zaman söylenmiyorsa ve sonucu şimdi önemliyse present perfect kullanılır: “I've lost my keys.” (şu an anahtarım yok).

## İki zaman yan yana

Past simple ve present perfect karşılaştırması

| Özellik | Past simple | Present perfect |
| --- | --- | --- |
| Yapı | fiilin ikinci hâli: went, bought | have/has + üçüncü hâl: has gone |
| Zaman | söylenmiş ve bitmiş: on Saturday | söylenmemiş ya da süren: this week |
| Odak | ne zaman ve nasıl oldu | şimdiki sonuç ya da haber |
| Soru | “Did you pay the electricity bill?” | “Have you paid the electricity bill?” |

Aynı olay iki zamanla da anlatılabilir. “I've cut my finger.” dediğinde parmağın şu an kanıyordur; sonuç şimdi önemlidir. “I cut my finger on Sunday, but it's fine now.” ise olayın ne zaman olduğunu anlatır.

## İpucu kelimeler

Past simple ile sık gelenler: yesterday, last week, in 2019, two days ago, when I was a child. Present perfect ile sık gelenler: ever, never, already, yet, just, so far, for ve since. “When…?” sorusu kesin bir zaman istediği için past simple ile sorulur: “When did you arrive?”

## Bitmiş zaman, bitmemiş zaman

Today, this week ve this year henüz bitmemiş dönemlerdir, bu yüzden genellikle present perfect ile gelir: “I've drunk three cups of tea today.” Yesterday ve last month bitmiştir, past simple ister: “I drank too much coffee yesterday.”

“This morning” ise saate bağlıdır. Saat 10'da sabah sürüyordur: “I've had two meetings this morning.” Öğleden sonra sabah bitmiştir: “I had two meetings this morning.” Türkçede ikisi de “bu sabah iki toplantım oldu” olur.

## Deneyimden ayrıntıya geçmek

Konuşmalar çoğu zaman present perfect ile başlar, ayrıntıya geçince past simple'a döner: “Have you ever been to Italy?” – “Yes, I have. I went to Rome last summer. It was beautiful.” İlk cümle deneyimi, sonrakiler o deneyimin ne zaman ve nasıl olduğunu anlatır.

## Haber verirken ve hikâye anlatırken

Yeni bir haber çoğu zaman present perfect ile verilir, çünkü şimdiyle ilgilidir. Ayrıntılar past simple ile gelir: “A new bakery has opened on our street. It opened on Saturday, and I bought some bread there yesterday.”

Aşağıdaki konuşmada haber present perfect ile verilir, ayrıntılar past simple ile gelir:

- “You look happy!”
- “I am. I've found a new flat.”
- “That's great news! Where is it?”
- “Near the park. I saw it on Monday and signed the contract yesterday.”
- “Have you told your parents?”
- “Not yet. I'm going to call them tonight.”

## Türkçe konuşanların sık hataları

Türkçede ikisi de çoğu zaman “-di” ile söylendiği için karışır. Sık hatalar: “I have seen him yesterday.” (doğrusu “I saw him yesterday.”) ve “I live here since 2020.” (doğrusu “I have lived here since 2020.”). Zaman ifadesine bakmak, doğru seçimi çoğu zaman gösterir.

Zaman seçiminde sık görülen hatalar

| Yanlış | Doğru | Açıklama |
| --- | --- | --- |
| “When have you met Selin?” | “When did you meet Selin?” | “When” kesin zaman sorar. |
| “I have finished school in 2018.” | “I finished school in 2018.” | Yıl, bitmiş bir zamandır. |
| “Have you watched the match last night?” | “Did you watch the match last night?” | “Last night” bitmiştir. |
| “I've fallen off my bike when I was eight.” | “I fell off my bike when I was eight.” | Çocukluk geçmişte kalmış bir dönemdir. |
| “Yesterday I have been very tired.” | “Yesterday I was very tired.” | “Yesterday” present perfect ile kullanılmaz. |

## Karar vermek için üç soru

Emin olamadığında sırayla sor. Bitmiş bir zaman söylendi mi (in May, when I was young)? Öyleyse past simple. Dönem hâlâ sürüyor mu (this year, in my life)? Öyleyse present perfect. Önemli olan şimdiki sonuç mu, olayın hikâyesi mi? Sonuç için present perfect, hikâye için past simple.

## Kısa alıştırma

Hayatında yaptığın üç şeyi present perfect ile yaz (“I've visited…”, “I've learned…”). Sonra her biri için ne zaman olduğunu söyleyen bir past simple cümlesi ekle (“I visited it in…”).

Konuyu sürdürmek için [Present perfect, “for” ve “since”: ne zaman kullanılır?](https://grammardots.com/tr/blog/present-perfect-for-since) ve [İngilizcede edilgen yapı: passive voice nasıl kurulur?](https://grammardots.com/tr/blog/ingilizce-edilgen-yapi-passive-voice) yazılarına da bakabilirsin.

## Sık sorulan sorular

### Amerikan İngilizcesinde fark daha mı esnek?

Evet, bazı durumlarda “Did you eat yet?” gibi past simple kullanımları duyulur. Öğrenirken bu yazıdaki ayrımı izlemek her iki türde de doğrudur.

### “Just” hangi zamanla kullanılır?

Az önce olan bir şey için genellikle present perfect ile: “I've just arrived.”

### “Yet” hangi zamanla kullanılır?

İngiliz İngilizcesinde “yet” genellikle present perfect ile, soru ve olumsuz cümlelerin sonunda kullanılır: “Has the parcel arrived yet?” (Kargo geldi mi?), “I haven't decided yet.” (Henüz karar vermedim.)
