# Dolaylı sorular: Could you tell me...? Doğrudan soruyu Could you tell me, Do you know ve I wonder ile kibar bir soruya çevir: iç bölümde cümle sırası, do/does/did'in düşmesi, be ve can'in yeri, evet-hayır sorularında if ve whether, örnek konuşma ve cevaplı alıştırma. Yazar: Aslıgül Aşkın · Yayın tarihi: 2026-10-20 Sayfanın adresi: https://grammardots.com/tr/blog/ingilizce-dolayli-sorular Dolaylı soru, bir bilgi sorusunu başka bir cümlenin içine yerleştirir: “Where is the station?” yerine “Could you tell me where the station is?” Anlam aynı kalır, ton yumuşar. Temel kural tektir: içteki soru bölümünde normal cümle sırası kullanılır, yani önce özne, sonra fiil gelir. Yabancı birine yol sorarken, otel resepsiyonunda ya da iş e-postasında bu yapı doğrudan sorudan daha doğal durur. Bu yazıda dönüşümü adım adım, sık yapılan hatalarla ve gerçek konuşma örnekleriyle göreceksin. ## Dönüşüm üç adımda Birinci adım: bir açılış seç (Could you tell me, Do you know, I wonder). İkinci adım: soru sözcüğünü olduğu gibi koru (where, when, how much, why). Üçüncü adım: geri kalanı düz cümle gibi diz. “What time does the museum open?” → “Do you know what time the museum opens?” Soru sözcüğü (what time) yerinde kaldı, does düştü, open fiili özneye uyarak opens oldu. Bu üç adımı aklında tutarsan neredeyse her doğrudan soruyu çevirebilirsin. ## Hangi açılış ne zaman? - “Could you tell me…?” - “Do you know…?” - “I wonder…” - “Would you mind telling me…?” Could you tell me bir rica çerçevesidir ve yabancıyla konuşurken en güvenli seçimdir. Do you know, karşındakinin bilgiyi bilip bilmediğinden emin olmadığında uygundur. I wonder bir soru değil, merak bildiren bir cümledir; toplantıda ya da e-postada düşünceli bir ton verir: “I wonder whether we could move the meeting.” Would you mind telling me en resmî olanıdır ve kişisel ya da hassas bir bilgi sorarken işe yarar. ## Do, does ve did düşer Doğrudan soruda do, does ve did yalnızca soruyu kurmak için vardır; dolaylı soruda gereksizdir. “Where does Ece live?” → “Do you know where Ece lives?” “How much does this bag cost?” → “Could you tell me how much this bag costs?” Geçmişte did düşer ve fiil geçmiş biçimine döner: “Where did they go?” → “Do you know where they went?” Sık yapılan bir hata does'u silip fiili yalın bırakmaktır: “where Ece live” değil, “where Ece lives.” ## Be ve modal fiiller yer değiştirir Be, can, will ve should gibi fiiller anlamın parçası olduğu için kalır; yalnızca yerleri değişir ve öznenin arkasına geçerler. “Where is the bus stop?” → “Could you tell me where the bus stop is?” “When can we leave?” → “Do you know when we can leave?” “When will the results be ready?” → “Do you know when the results will be ready?” Türkçe konuşanların sık yaptığı bir hata da soru sırasını içeride bırakmaktır: “Could you tell me where is the station?” Cümlenin başı soru olduğu için içerinin de soru olması gerektiği sanılır; oysa soru işini açılış zaten yapmıştır. ## Evet-hayır soruları: if ve whether Soru sözcüğü olmayan bir soruyu çevirirken araya if ya da whether girer. “Is the café open?” → “Do you know if the café is open?” “Does this train stop in Konak?” → “Could you tell me whether this train stops in Konak?” Buradaki if bir koşul kurmaz; cevabı evet ya da hayır olan bilgiyi tanıtır. Whether biraz daha resmîdir ve or not ile birlikte sık kullanılır: “I'm not sure whether the shop is open or not.” ## Sokakta bir örnek konuşma Ali: “Excuse me, could you tell me how I get to the museum?” Passer-by: “Sure. It's about ten minutes on foot. Go straight on and turn left at the lights.” Ali: “Thanks. Do you know if it's open on Mondays?” Passer-by: “I'm not sure, I'm afraid. I think it's closed on Mondays, but you'd better check.” Ali: “No problem. And do you know whether there's a café nearby?” Passer-by: “Yes, there's one right next to it.” Ali: “That's really helpful, thanks.” Ali'nin her sorusu iç bölümde düz cümle sırasındadır: how I get, if it's open, whether there's a café. Aynı durumu yazının sonundaki konuşma etkinliğinde kendin deneyebilirsin. ## Çevir ve kontrol et Şu doğrudan soruları verilen açılışla dolaylı soruya çevir. 1. Where is the nearest pharmacy? (Could you tell me…) 2. What time does the last bus leave? (Do you know…) 3. Can I pay by card? (Do you know…) 4. Why did the meeting finish early? (I wonder…) 5. How long will the repair take? (Could you tell me…) Cevaplar: 1. Could you tell me where the nearest pharmacy is? 2. Do you know what time the last bus leaves? 3. Do you know if I can pay by card? 4. I wonder why the meeting finished early. 5. Could you tell me how long the repair will take? Dördüncü cümle bir soru değil, bildirim olduğu için soru işareti değil nokta alır. Üçüncü cümlede soru sözcüğü olmadığı için if eklendi. ## Sık sorulan sorular ### Dolaylı soru her zaman daha mı iyidir? Hayır. Arkadaşınla konuşurken ya da acil bir durumda “Where's the exit?” daha açıktır. Dolaylı biçim, yabancıyla, hizmet veren biriyle ya da iş ortamında kibar bir ton istediğinde seçilir. ### Do you know ile başlayan soruya nasıl cevap verilir? Genellikle doğrudan bilgiyle: “Do you know where the toilets are?” sorusuna “Yes, they're upstairs” ya da yalnızca “Upstairs, on the left” denir. Sadece “Yes” demek şaka gibi algılanabilir. ## Temeli sağlamlaştır Dolaylı soruyu kurmak için önce doğrudan soruyu rahat kurabilmen gerekir; do, does ve soru sözcüklerinde emin değilsen [İngilizce soru kurma](https://grammardots.com/tr/blog/ingilizce-soru-kurma-do-does-wh) yazısıyla başla. Dolaylı sorular B1 düzeyinin konusudur; öncesinde ve sonrasında neler geldiğini [seviyelere göre İngilizce gramer konuları](https://grammardots.com/tr/blog/ingilizce-gramer-konulari-seviyelere-gore) listesinde görebilirsin.